سلول بنیادی چیست

سلول بنیادی سلولی با توانایی منحصر به فرد برای تبدیل شدن به انواع سلول های تخصصی در بدن است. در آینده ممکن است برای جایگزینی سلول ها و بافت هایی که به دلیل بیماری آسیب دیده یا از بین رفته اند استفاده شوند. بدن ما از انواع مختلفی از سلول ها تشکیل شده است. اکثر سلول ها برای انجام وظایف خاصی مانند گلبول های قرمز تخصصی هستند که اکسیژن را در اطراف بدن ما در خون حمل می کنند، اما قادر به تقسیم نیستند. این سلولها سلول های جدیدی را برای بدن در حین رشد فراهم می کنند و جایگزین سلول های تخصصی آسیب دیده یا از دست رفته می شوند. آنها دو ویژگی منحصر به فرد دارند که آنها را قادر به انجام این کار می کند:

آنها می توانند بارها و بارها برای تولید سلول های جدید تقسیم شوند. همانطور که تقسیم می شوند، می توانند به انواع دیگر سلول های تشکیل دهنده بدن تبدیل شوند.

[caption id="attachment_25400" align="aligone" width="511"] عکس سلول بنیادی[/caption]

سلول بنیادی چیست؟

سه نوع اصلی از این سلول ها وجود دارد:

1. سلولهای بنیادی جنینی
2. سلولهای بالغ
3. سلولهای پرتوان القایی

[caption id="attachment_25401" align="aligone" width="471"] انواع سلولهای بنیادی[/caption]

سلول های بنیادی جنینی

این نوع سلول، سلول های جدیدی را برای جنین تامین می کنند همانطور که رشد می کند و به نوزاد تبدیل می شود.گفته می شود که این سلولهای بنیادی پرتوان هستند، به این معنی که می توانند به هر سلولی در بدن تبدیل شوند.

سلول های بنیادی بالغ

این سلول ها با رشد ارگانیسم و جایگزینی سلول های آسیب دیده سلول های جدید را تامین می کنند.گفته می شود که سلول های بنیادی بالغ چند توان هستند، به این معنی که آنها فقط می توانند به برخی از سلول های بدن تبدیل شوند، نه هر سلولی، برای مثال:
سلولهای بنیادی خون (یا "خونساز") تنها می توانند جایگزین انواع مختلف سلول های خون شوند. سلول های بنیادی پوست (یا "اپیتلیال") انواع مختلفی از سلول ها را فراهم می کنند که پوست و موی ما را می سازند.

سلول های بنیادی پرتوان القایی

سلول های پرتوان القایی یا "سلول های iPS" سلول های بنیادی هستند که دانشمندان در آزمایشگاه می سازند. "القایی" به این معنی است که آنها در آزمایشگاه با گرفتن سلول های بالغ طبیعی مانند سلول های پوست یا خون و برنامه ریزی مجدد آنها برای تبدیل شدن به سلول های بنیادی ساخته می شوند. درست مانند سلول های جنینی، آنها پرتوان هستند، بنابراین می توانند به هر نوع سلولی تبدیل شوند.

چرا سلولهای بنیادی مفید هستند؟

این سلول ها کاربردهای مختلفی دارند از جمله:

• تحقیق: برای کمک به درک زیست شناسی اساسی نحوه عملکرد موجودات زنده و آنچه در انواع مختلف سلول در طول بیماری اتفاق می افتد.
• درمان: برای جایگزینی سلول های از دست رفته یا آسیب دیده ای که بدن ما به طور طبیعی قادر به جایگزینی آنها نیست.

سلول های بنیادین رده سلولی تمایز نیافته و پرتوان هستند که از بافت های مختلفی نشات می گیرند و دارای سه ویژگی منحصر به فرد می باشند :

• قابلیت تکثیر هستند.
• ماهیت عدم تمایز یافتگی.
• قدرت تغییر آن به سلول های بافت های مختلف.

به همین دلیل اهمیت بسیار بالایی در پیشگیری و درمان بیماری های انسانی دارند. مهمترین نوع سلول های بنیادین شامل سلول های بنیادین جنینی، سلول های بنیادین بالغین، سلول های بنیادین القایی و سلول های بنیادین بند ناف می باشند. با فراهم آوردن محیط کشت حاوی فاکتورهای رشد مورد نظر، می توان مسیر تغییر سلول های بنیادین را جهت دهی و سلول های دلخواه را از آن ها برگرفت. از مهم ترین کاربرد سلول های بنیادین می توان به ترمیم بافت های آسیب دیده قلب، ترمیم بافت استخوانی، درمان سرطان، درمان بیماری ها و ضایعات عصبی و نخاعی، ترمیم سوختگی و ضایعات بافتی، درمان دیابت، درمان ناباروری واختلالات اسپرماتوژنز و دیگر موارد اشاره کرد. همچنین یکی دیگر از کاربردهای سلول های بنیادین در حیطه ی ژن درمانی می باشد. امروزه کاربرد این روش در علم پزشکی نوین در درمان بسیاری از بیماری ها از پیشرفت های چشمگیری برخوردار است. در این مطالعه مروری، به معرفی انواع سلول های بنیادین و ویژگی آن ها، منشاء سلول های بنیادین، چگونگی استخراج، نگهداری و تمایز هدفمند آن ها به بافت های مورد نظر و همچنین کاربردهای بالینی حال حاضر این سلول ها و قابلیت های درمانی آن ها پرداخته می شود.

[caption id="attachment_25750" align="aligone" width="491"] مزایای سلول های بنیادی[/caption]

کاربرد سلول بنیادی

سلول ها، بافت ها و اندام ها گاهی ممکن است در اثر بیماری، جراحت و شرایط ژنتیکی آسیب دائمی ببینند یا از بین بروند.سلولهای بنیادی ممکن است یکی از راه های تولید سلول های جدید باشد که می توان آن ها را به بدن پیوند زد تا جایگزین سلول هایی شود که آسیب دیده یا از دست رفته اند.
سلول های بنیادی بالغ در حال حاضر برای درمان برخی از بیماری ها استفاده می شوند، به عنوان مثال:

• سلول های بنیادی خون برای فراهم کردن منبع سلول های خونی سالم برای افراد مبتلا به برخی بیماری های خونی مانند تالاسمی و بیماران سرطانی که سلول های بنیادی خون خود را در طول درمان از دست داده اند، استفاده می شود.
• سلول های بنیادی پوست را می توان برای تولید پوست جدید برای افراد مبتلا به سوختگی شدید استفاده کرد.

دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) نمونه ای از بیماری است که در آن سلولهای بنیادی می توانند به عنوان شکل جدیدی از درمان در آینده استفاده شوند:

• برخی از افراد مبتلا به دژنراسیون ماکولا وابسته به سن بینایی خود را به دلیل سلول های شبکیه از دست می دهند. سلول های اپیتلیوم رنگدانه شبکیه (RPE) از چشم کار نمی کنند.
• دانشمندان از سلولهای بنیادی پرتوان القایی برای تولید سلول های RPE جدید در آزمایشگاه استفاده می کنند که سپس می توانند در چشم بیمار قرار داده شوند تا سلول های آسیب دیده را جایگزین کنند.

از سلولهای بنیادی می توان برای تولید اندام های جدید برای استفاده در پیوند استفاده کرد:

• در حال حاضر، اندام های آسیب دیده را می توان با دریافت اندام های سالم از یک اهداکننده جایگزین کرد، اما اعضای اهدایی ممکن است توسط بدن «رد شوند» زیرا سیستم ایمنی بدن آن را چیزی خارجی می بیند.
• سلول های بنیادی پرتوان القایی تولید شده از خود بیمار می توانند برای رشد اندام های جدیدی استفاده شوند که خطر رد شدن آنها کمتر است.

[caption id="attachment_25751" align="aligone" width="471"] کاربرد سلول های بنیادی[/caption]

انواع درمان با سلولهای بنیادی

دو استراتژی کلی درمانی در نظر گرفته شده است:

• استراتژی های ضد التهابی با پیوند سلولهای بنیادی خونساز اتولوگ (AHSCT) مشخص می شود.
• استراتژی های ترویج ترمیم با پیوند سلولهای بنیادی مزانشیمی (MSC) مشخص می شود

چه بیماری هایی بر سلولهای بنیادی تاثیر می گذارد؟

مغز استخوان شما بافت نرم و لزج در مرکز برخی از استخوان ها سلول های بنیادی را می سازد که به سلول های خون و پلاکت تبدیل می شوند. گلبول های قرمز خون، اکسیژن را در سراسر بدن شما حمل می کنند. گلبول های سفید به مبارزه با عفونت کمک می کنند. پلاکت ها خونریزی را کنترل می کنند. هر چیزی که بر مغز استخوان شما تأثیر بگذارد می تواند بر آن سلولهای بنیادی خون ساز تأثیر بگذارد. بیماری های رایجی که بر سلول بنیادی شما تأثیر می گذارد عبارتند از:

• کم خونی آپلاستیک
• اختلالات میلوپرولیفراتیو
• لنفوم